Sociaal Dialoog

1.3 Maak een sectorbrede Fair Practice Code

Hoe komen we tot eerlijke vergoedingen voor iedereen die werkt in de culturele en creatieve sector?

In de creatieve en culturele sector komt het nog veel te vaak voor dat mensen werk verrichten zonder dat daar een redelijke vergoeding tegenover staat. De Fair Practice Code moet daar verandering in brengen. Werk- en opdrachtgevers die de code ondertekenen beloven daarmee dat ze iedereen die voor hen werkt een eerlijk honorarium betalen.

Er zijn allerlei voorbeelden te noemen die illustreren hoe werknemers in de creatieve en culturele sector voor minimale vergoedingen hun werk doen, zegt Marianne Versteegh, algemeen secretaris van Kunsten ’92, de organisatie die als aanjager de invoering van de Fair Practice Code coördineert.
‘Je kunt het hebben over de mensen die bij orkesten als remplaçant werken’, zegt zij. ‘Over beeldend kunstenaars die tot voor kort eigenlijk helemaal geen honorarium konden bedingen of over de vele mensen in loondienst die na de grote bezuinigingen in 2012 als zzp’er hetzelfde werk zijn blijven doen, maar dan voor de helft van het geld en zonder goede voorzieningen.’

Een norm voor eerlijk opdrachtgeverschap

De Fair Practice Code (FPC) moet dit soort situaties verleden tijd maken. De FPC wil een norm stellen voor goed en eerlijk opdrachtgeverschap. Partijen die de FPC ondertekenen mogen het Fair Practice Label voeren, waaraan werknemers en zzp’ers kunnen zien dat ze met een opdrachtgever te maken hebben die zich aan de FPC houdt.
De code is opgesteld in overleg met een brede vertegenwoordiging van culturele en creatieve professionals. De FPC biedt kunstenaars en creatieven een handvat om samen met hun opdrachtgevers afspraken vast te leggen over redelijke vergoedingen en arbeidsvoorwaarden.
Binnen deelsectoren van de culturele en creatieve sector (podiumkunsten, beeldende kunst, film, architectuur, et cetera) kan de FPC als leidraad dienen voor meer specifieke regelingen en richtlijnen.

Voortgang

Najaar 2017 is de Fair Practice Code Versie 1.0 gelanceerd, een conceptversie bedoeld als discussiestuk voor de ontwikkeling van een praktisch toepasbare Versie 2.0. Deze verschijnt tegelijk met de website www.fairpracticecode.nl. De werkgroep die de Fair Practice Code opstelde blijft verantwoordelijk voor de verdere ontwikkeling, bekendmaking, het gebruik en de monitoring ervan.
Er is in de tussentijd al veel bereikt, stelt Versteegh: ‘We zien nu al dat de code geland is bij de politiek. Het staat in verschillende collegeakkoorden, bij de Rijksoverheid is het een aandachtspunt, op heel veel plekken – binnen de sector en bij overheden en bestuurders – ziet men dat er een probleem is en dat er oplossingen gevonden moeten worden voor een eerlijke beloning van werkenden in de culturele sector, zowel op de korte als op de lange termijn. Ik denk dat de code over vijf jaar bij iedereen tussen de oren zit en dat mensen zullen proberen die zo veel mogelijk na te leven’

Aanjager

Marianne Versteegh
Algemeen secretaris Kunsten ’92